Resientemente mi a post tokante e importansia di hasi uso di tur intervenshon ku ta na nos disponibilidat pa yuda hasi nos poblashon mas salú. Mi a haña hopi reakshon riba e tema aki. Pesei un di dos i probablemente komienso di un reeks di posts.
20% di nos komunidat ta sufri di diabetes i e komplikashonnan di salú ku ta bini kuné. Esaki ta 1 di kada 5 hende na Kòrsou. Na komienso di aña CMC a indiká ku Kòrsou tin un krisis di diabetis. Nos ta papia di daño na nir, problema serio ku bista i den kasonan mas grave amputashon. Pa aña CMC ta hasi mas òf ménos 70 amputashon di pia. Kòrsou tin mas tantu stul pa dialisá ku un Rotterdam na hulanda.
I nos SA tambe ku sobrepeso i obesidat ta entre e faktornan importante ku ta aumentá riesgo pa diabetes tipo 2. E forma ku e hende ta kome, den kombinashon ku hasi ehersisio.
I nos sa tambe ku e manera tradishonal di trata e problema, “Señora, bebe bo remedi, kome ménos i move mas”, no ta logra e resultado ku nos mester, anto a yega ora podisé pa wak mas leu. E pashent hopi biaha no ta komprondé su malesa, ta spanta, tin stress, e no tin bista riba kon pa manehá esaki. Kiko e ta hasi, e no ta komé, esei tampoko no ta yuda, e ta give up, tampoko no ta yuda.
Mi punto no ta pa bagatalisá prevenshon, kuminda saludabel, moveshon, ni e trabou di nos profesionalnan di salú. Ni un tiki. Mi sa ku nan ta hasi nan máximo ku e rekursonan ku nan tin. Pero e magnitut di e problema ta grandi. Pa tur esnan ku a aserká mi, esaki ta keda e liña kòrá.
Mi pregunta ta otro:
Nos por sigui hasi e mesun kosnan, mirando ku e sifranan no ta baha?
E nesesidat pa dialisis ta sigui krese. Problemanan di bista relashoná ku diabetis ta sigui eksistí. Hende ta sigui pèrdè parti di nan pia i ku esei, parti di nan independensia i kalidat di bida.
Tin tratamentunan i intervenshonnan nobo ku por forma parti di un pakete mas amplio. No pa remplasá prevenshon, pero pa fortifik’é.
Ban papia abiertamente riba nan. Ban wak kiko ta efektivo, kiko ta sigur, pa ken nan ta adekuá i kiko ta realístiko pa Kòrsou.
Pasobra e meta no ta simplemente baha peso. E meta ta prevení malesa, komplikashon i pèrdida di kalidat di bida.




